Η εκκλησιά της Αγίας Ματρόνας, με τον χαρακτηριστικό της φοίνικα, βρίσκεται στη ανατολική πλαγιά του κεντρικού δρόμου της Φοινικιάς και κτίσθηκε το 1859 – όπως το μαρτυρά η εγχάρακτη πλάκα στην είσοδο του ναού – από τον Φραγκίσκο Πλατή, καραβοκύρη της Οίας. Η Φοινικιά ήταν τα παλιά χρόνια η γειτονιά των αγροτών της Οίας. Η χωροταξική κατανομή του πληθυσμού του οικισμού την εποχή γύρω στον 18ο-19ο αιώνα ήταν σαφής. Στο φρύδι της καλντέρας οι καπετανέοι και οι καραβοκύρηδες ειχαν κτίσει τα επιβλητικά καπετανόσπιτά τους. Από κάτω τους στα γκρεμνά, τα πληρώματα και τα τσούρμα μέσα στις σπηλιές έφτιαχναν τα υπόσκαφα σπίτια τους. Στην Φοινικιά κατοικούσαν οι αγρότες για να ναι πλάι στα κτήματά τους. Εδώ βρίσκονταν όμως και οι κάναβες των αρχόντων και των υπόλοιπων κατοίκων της Οίας, όπου μέσα στα εντυπωσιακά μεγάλα υπόσκαφα φύλαγαν τα βαρέλια με το κρασί, τα υπόλοιπα γεννήματά τους, πολλές φορές τα ζώα και τα γεωργικά τους εργαλεία. Στις αρχές του 20ού αιώνα υπήρχαν πάνω από 150 κάναβες.
Το κείμενο προέρχεται από το blog "Σημάδια του Αιγαίου" του Γιώργου Πίττα, όπου μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα και για το πανηγύρι της Ματρόνας κάθε Οκτώβρη.